Ağciyərdə Su Toplanması Nədir?
Ağciyərdə su toplanması, tibbi dildə Plevral Effuziya, ağciyərləri əhatə edən və döş qəfəsinin daxili səthini örtən iki nazik membran (plevra) arasındakı boşluqda normadan artıq mayenin yığılmasıdır. Normada bu boşluqda sürüşməni təmin edən çox az miqdarda maye olur.
Vacib Qeyd: Bu, müstəqil bir xəstəlikdən çox, başqa bir tibbi problemin (məsələn, ürək çatışmazlığı, pnevmoniya və ya şiş) əlamətidir. Kəskin nəfəs darlığı zamanı dərhal təcili tibbi yardıma müraciət edilməlidir.
Əsas Yaranma Səbəbləri
Plevra boşluğunda maye toplanmasına səbəb olan ən yayılmış xəstəliklərin qlobal statistikası (Faizlə).
Simptomlar: Özünü Necə Biruzə Verir?
Bəzən az miqdarda maye toplanması heç bir əlamət verməyə bilər və başqa səbəbdən çəkilən rentgendə təsadüfən aşkar edilir. Ancaq mayenin miqdarı artdıqca aşağıdakı simptomlar yaranır:
Nəfəs Darlığı
Xüsusilə uzandıqda və ya fiziki hərəkət zamanı yaranan, plevra boşluğunun genişlənməməsi səbəbli təngnəfəslik.
Döş Qəfəsində Ağrı
Dərin nəfəs aldıqda, öskürdükdə və ya asqırdıqda kəskinləşən, batıcı xarakterli sinə ağrısı (Plevrit).
Quru Öskürək
Mayenin ağciyərə etdiyi təzyiq nəticəsində yaranan bəlğəmsiz, davamlı öskürək.
Hərarət və Tərləmə
Səbəb infeksiyadırsa (pnevmoniya və ya vərəm), titrəmə, qızdırma və gecə tərləmələri görülür.
Diaqnostika: Diaqnoz Necə Qoyulur?
Həkim fiziki müayinə (stetoskopla dinləmə) etdikdən sonra mayenin miqdarını və səbəbini tapmaq üçün bu metodlardan istifadə edir:
Döş Qəfəsinin Rentgeni
Ən çox istifadə olunan ilkin metoddur. Ağciyərlərdəki maye rentgen plyonkasında ağ ləkələr kimi görünür.
Ultrasəs Müayinəsi (USM)
Mayenin tam yerini təyin etmək və mayedən nümunə götürüləcəksə iynənin yönləndirilməsi üçün istifadə olunur.
Kompüter Tomoqrafiyası (KT)
Ağciyərlərin daha detallı təsvirini verir, pnevmoniya, şiş və ya digər anomaliyaları aşkar etməyə kömək edir.
Müalicə Yanaşmaları
Müalicə, su toplanmasının əsas səbəbinə, mayenin miqdarına və xəstənin simptomlarına əsasən təyin edilir.
Dərman Müalicəsi
Səbəbə yönəlikÜrək çatışmazlığıdırsa bədəndəki artıq mayeni xaric etmək üçün diuretiklər verilir. Səbəb infeksiyadırsa antibiotiklər tətbiq olunur.
Terapevtik Torakosentez
Mexaniki boşaltmaBöyük miqdarda maye nəfəs darlığı yaradırsa, həkim iynə vasitəsilə girərək mayeni çəkib boşaldır və ağciyərləri rahatladır.
Plevrodez / Drenaj Şlanqı
Təkrarlanan hallar üçünMaye daim yenidən toplanırsa (məsələn xərçəng xəstələrində), plevra boşluğuna dərman yeridilərək iki vərəqin bir-birinə yapışması təmin edilir (plevrodez) və ya davamlı drenaj üçün kiçik şlanq yerləşdirilir.
Nə Zaman Həkimə Müraciət Etməli?
Planlı Baxış
Bir neçə gündür davam edən, izaholunmaz quru öskürək, yüngül sinə ağrısı və zəiflik varsa, həkimə müraciət edin.
Təcili Yardım
Qəfil başlayan boğulma hissi, dodaqlarda göyərmə, dözülməz sinə ağrısı olduqda dərhal təcili çağırın.