Dərmanları kəsməyin
Nəfəsalmanız yaxşılaşsa belə, həkimin yazdığı dərmanları və inhalyatorları hər gün, fasiləsiz istifadə edin.
Adi bir gəzintiyə çıxanda, ya da heç bir səbəb olmadan qəfildən havanın sizə çatmadığını hiss edirsinizsə, bu, sadəcə yorğunluq olmaya bilər.
Aşağıda nəfəs darlığının səbəblərini, həkimə gedərkən nələri deməli olduğunuzu və evdə tətbiq edə biləcəyiniz on metodu izah edirəm.
Arxasında bir neçə fərqli qrup səbəb dayana bilər. Diaqnoz qoyarkən biz məhz bu qruplar arasında ayırd edirik.
Ağciyərin xronik obstruktiv xəstəliyi (XOAX) və astma kimi xroniki xəstəliklər; pnevmoniya və COVID-19 kimi kəskin infeksiyalar.
Ürək bədəninizə oksigen çatdırmaq üçün kifayət qədər qan vura bilmirsə, nəfəs darlığı yaranır. Anemiya, yəni qansızlıq da eyni nəticəni verir.
Fiziki fəaliyyətin azalması əzələləri zəiflədir və dözümlülüyü aşağı salır. Bu, özü də nəfəs darlığını gücləndirir.
Zərərli maddələrin xroniki olaraq ciyərlərə çəkilməsi bu siyahının başında gəlir və qalan bütün səbəbləri ağırlaşdırır.
Bu üç sualın cavabını bilməyiniz diaqnozu xeyli sürətləndirir.
Diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün spirometriya — tənəffüs funksiya testi aparılır. Test ciyərlərinizin tutumunu və havanın axın sürətini ölçür, problemin dərəcəsini təxminlə deyil, rəqəmlə göstərir.
Həkimin təyin etdiyi müalicə ilə yanaşı özünüz də çox şey edə bilərsiniz.
Nəfəsalmanız yaxşılaşsa belə, həkimin yazdığı dərmanları və inhalyatorları hər gün, fasiləsiz istifadə edin.
Dərmanın birbaşa ağciyərə çatması üçün cihazın mövqeyi vacibdir. Gərəkirsə spacer adlanan tutucu kameradan istifadə edin.
Oksigen sadəcə hava deyil. Onu yalnız həkim, qanınızdakı oksigen səviyyəsi aşağı olduqda təyin edir.
Boyun və çiyin əzələlərinizi boşaldın. Burnunuzdan iki saniyə nəfəs alın, dodaqlarınızı şam üfürürmüş kimi büzün və ağzınızdan dörd saniyə yavaş-yavaş nəfəs verin.
Nəfəs vermə həmişə nəfəs almadan uzun olmalıdır. Çünki nəfəs darlığında əsas problem havanı almaq deyil — ağciyərlərdə ilişib qalan havanı çıxara bilməməkdir. Dodaqları büzəndə tənəffüs yolları açıq qalır və o hava boşalır.
Dairə ilə birlikdə nəfəs alın
Dairə böyüyəndə burnunuzdan nəfəs alın, kiçiləndə büzülmüş dodaqlarla verin.
“Təngnəfəs oluram” deyə hərəkəti azaltmaq əzələləri zəiflədir və vəziyyəti daha da pisləşdirir. Özünüzə uyğun, yavaş tempdə məşq edin.
Ev işlərində tələsməyin. İşləri hissələrə bölün və çətin olanları özünüzü ən gümrah hiss etdiyiniz saatlarda görün.
Artıq çəki qarın nahiyəsindən ağciyərləri sıxır. Yemək çeynəyərkən nəfəsinizi tutmayın — bu, təngnəfəsliyi artırır.
Ağır bir şey qaldıranda və ya ayağa qalxanda dərindən nəfəs alın, hərəkət edərkən havanı çölə verin. Gəzərkən bir addımda nəfəs alıb iki addımda verin.
Sadə səslənir, amma işləyir: qapalı məkanda boğulma hiss edirsinizsə, üzünüzə doğru əsən kiçik bir hava axını vəziyyəti nəzərəçarpacaq dərəcədə yüngülləşdirir.
Nəfəs darlığı qorxu və panika ilə daha da artır. Stresi azaltmaq və yuxu rejimini tənzimləmək müalicənin bir hissəsidir.
Bunlarla yaşamağa məcbur deyilsiniz. Xüsusən də siqareti atmaq və ağciyərlərinizi bərpa etmək istəyirsinizsə, müayinə ilk addımdır.
Nəfəs darlığının səbəbini tapmaq üçün müayinə və spirometriya testi lazımdır. Nəticəni birlikdə dəyərləndiririk.
Əlaqə saxlayınBu məqalə ümumi maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. Şikayətiniz varsa, mütləq həkimə müraciət edin.