Ağciyər Kökü (Hilum) Nədir?
Təsəvvür edin ki, ağciyərləriniz qapalı bir otaqdır. Bu otağa girib-çıxan hər şey — nəfəs aldığımız hava, qan və limfa mayesi — tək bir qapıdan keçir. Tibbdə "Hilum" adlandırdığımız ağciyər kökü məhz bu qapıdır.
Rentgen filmində bu qapı ağ rəngli bir kölgə kimi görünür. Əgər bu kölgə normadan daha böyükdürsə, radioloq "ağciyər kökü genişlənib" qeydini yazır.
Hilumda yerləşən 3 əsas struktur
Genişlənmənin 4 Əsas Səbəbi
Ağciyər kökündəki kölgəni böyüdən əsasən oradakı limfa düyünlərinin şişməsi və ya damarların genişlənməsidir. Bunun isə müxtəlif səbəbləri ola bilər:
İnfeksiyalar
Xüsusilə vərəm (tuberkulyoz), ağır pnevmoniyalar və ya göbələk infeksiyaları zamanı ağciyər kökündəki limfa düyünləri xəstəliklə mübarizə aparmaq üçün aktivləşir və böyüyür. Hətta uşaqlıqda keçirilmiş infeksiyanın qalıq izi belə rentgendə "genişlənmə" kimi görünə bilər.
Sarkoidoz
Əsasən 20–40 yaş arası gənclərdə rast gəlinən, immunitetlə bağlı olan bir xəstəlikdir. Ən klassik əlaməti hər iki ağciyər kökündə limfa düyünlərinin simmetrik şişməsidir. Xəstələrin çoxu bunu təsadüfən öyrənir və çox vaxt öz-özünə keçib gedir.
Pulmonar Hipertenziya
Bəzən limfa düyünləri deyil, ağciyərə qan aparan ana damarlar genişlənir. Ürək xəstəlikləri və ya ağciyər təzyiqinin artması zamanı bu damarlar şişərək rentgendə kök genişlənməsi illüziyası yaradır.
Xərçəng və Limfomalar
Ağciyər xərçəngi və ya limfoma ağciyər kökündə asimmetrik (təktərəfli) və sürətlə böyüyən kütlələrə səbəb ola bilər. Xüsusilə 50 yaşdan yuxarı, uzun müddət siqaret çəkən və qanlı bəlğəm, çəki itkisi olan şəxslərdə bu ehtimal mütləq araşdırılmalıdır.
Panika Yox, Düzgün Diaqnostika!
Adi rentgen filmi sadəcə iki ölçülü bir kölgə göstərir. O kölgənin damar, limfa düyünü, yoxsa bir kütlə olduğunu dəqiq ayırd edə bilməz!
Buna görə də dərhal bir Pulmonoloqa müraciət etməlisiniz. Həkiminiz böyük ehtimalla Sizdən Döş Qəfəsinin Kompüter Tomoqrafiyasını (KT) istəyəcək. KT aparatı ağciyərlərinizi üç ölçülü və millimetrik kəsiklərlə incələyərək genişlənmənin əsl səbəbini ortaya qoyacaq.