Astma yoxsa KOAH?
Nəfəs Darlığının Əsl Səbəbini Necə Bilmək Olar?
Nəfəs darlığı, xırıltı, sinədə sıxılma və bitmək bilməyən öskürək... Bu şikayətlərlə müraciət edən pasiyentlərin bir çoxu əlamətlərə əsaslanaraq özünə "astma" diaqnozu qoyur. Lakin bu şikayətlər bəzən tamamilə fərqli mexanizmə sahib olan daha ciddi bir xəstəliyin – KOAH-ın (Xroniki Obstruktiv Ağciyər Xəstəliyi) xəbərçisi ola bilər.
Zahiri Əlamətlər Oxşar, Mexanizmlər Fərqli
Yaranma səbəbləri, gedişatı və müalicə prinsipləri baxımından bu iki xəstəlik bir-birindən kəskin şəkildə fərqlənir.
Astma Nədir?
Tənəffüs yollarının xroniki iltihabi xəstəliyidir. Əsas xüsusiyyəti tənəffüs yollarının həddindən artıq həssas olmasıdır. Toz, heyvan tükü, polen və ya soyuq hava kimi qıcıqlandırıcılar bronxların qəfildən daralmasına səbəb olur.
Daralma geri dönəndir (Reversibldir).
Düzgün inqalyator (sprey) istifadə etdikdə bronxlar tamamilə açılır və tənəffüs normala dönür.
KOAH Nədir?
Uzun illər siqaret çəkmək və ya zərərli qazlara məruz qalmaq nəticəsində ağciyər strukturunun zədələnməsidir. İki əsas problemlə müşayiət olunur: xroniki bronxit (davamlı bəlğəm) və amfizem (hava kisəciklərinin parçalanması).
Zədələnmə qalıcıdır (İrreversibldir).
Ağciyərlər elastikliyini itirir. Müalicənin məqsədi xəstəliyi tam yox etmək deyil, irəliləməsinin qarşısını almaqdır.
5 Əsas Fərq Bələdçisi
Xəstəliyin hansı növə aid olduğunu anlamaq üçün aşağıdakı kateqoriyalara klikləyərək fərqləndirici xüsusiyyətləri müqayisə edin.
Başlama Yaşı
Əksər hallarda uşaq, yeniyetmə və gənc yaşlarda özünü büruzə verir.
Adətən 40 yaşından sonra formalaşmağa başlayır.
Doğru Diaqnoz Necə Qoyulur?
Yalnızca şikayətlərə əsaslanaraq dəqiq diaqnoz qoymaq mümkün deyil. Qəti diaqnoz üçün mütləq Spirometriya (Tənəffüs funksiya testi) icra edilməlidir.
Bu test ağciyərlərin tutumunu, hava axınının sürətini və tənəffüs yollarındakı daralmanın dərəcəsini dəqiq rəqəmlərlə göstərir. Testin ən vacib hissəsi xəstəyə bronxaçıcı sprey verildikdən sonra testin təkrarlanmasıdır (Reversibillik testi).
- Astma xəstələrində: Spreydən sonra hava axını qrafiki kəskin şəkildə yaxşılaşır (reversibldir).
- KOAH xəstələrində: Sprey istifadə edilsə də, ağciyər tutumu və qrafik əhəmiyyətli dərəcədə dəyişmir (irreversibldir).
Spirometriya Testi Simulyasiyası
Sprey istifadəsindən əvvəl və sonra hava həcmi (FEV1)
Mövzu ilə bağlı ətraflı video izah
Sağlam Nəfəs Almaq Hər Kəsin Haqqıdır!
Nəfəs darlığınızı və öskürəyinizi "yaşa" və ya "siqaretə" bağlayıb gözardı etməyin. Həm Astma, həm də KOAH vaxtında diaqnoz qoyulduqda müasir tibbi protokollarla nəzarət altına alına bilən xəstəliklərdir.