Bu bölmədə Yuxu Apnoesinin nə olduğu və onun əsas növləri barədə anlayışlar təqdim olunur. Yuxu
apnoesi, yatarkən nəfəsalmanın dəfələrlə dayanması və yenidən başlaması ilə xarakterizə olunan
ciddi, lakin müalicə edilə bilən yuxu pozğunluğudur.
🫁
Obstruktiv Yuxu Apnoesi (OYA)
Ən çox yayılmış növdür. Boğaz əzələləri
boşaldıqda və tənəffüs yollarını fiziki olaraq blokladıqda baş verir. Bu zaman xəstə
xoruldama və boğulma hissi yaşayır.
🧠
Mərkəzi Yuxu Apnoesi (MYA)
Daha az rast gəlinir. Beyin tənəffüs
əzələlərinə düzgün siqnallar göndərmədikdə baş verir. Bu növ adətən ürək xəstəlikləri və ya
nevroloji problemlərlə əlaqələndirilir.
⚙️
Kompleks (Qarışıq) Yuxu Apnoesi
Həm Obstruktiv, həm də Mərkəzi yuxu apnoesinin
birlikdə müşahidə edildiyi sindromdur. OYA üçün tətbiq edilən müalicələrdən sonra belə
mərkəzi apnoe əlamətləri davam edirsə, bu diaqnoz qoyulur.
İnteraktiv Simptom Yoxlanışı
0 Seçim
Aşağıdakı qrafik və məlumatlar yuxu apnoesinin yaranma ehtimalını artıran əsas amilləri və
onların xəstəliyin inkişafındakı təxmini nisbi payını göstərir. Hər kəsdə yarana bilsə də, bəzi
amillər riski kəskin artırır.
⚖️ Piylənmə və Artıq Çəki
Yuxarı tənəffüs yollarının ətrafındakı yağ yığıntıları
nəfəsalmanı çətinləşdirir. Əsas risk faktorudur.
👴 Yaş və Cins
Xüsusilə 40 yaşdan yuxarı kişilərdə qadınlara nisbətən 2-3
dəfə daha çox rast gəlinir.
🧬 Anatomik Quruluş
Dar boğaz quruluşu, böyük badamcıqlar, qalın boyun çevrəsi
birbaşa təsir edir.
🍷 Həyat Tərzi
Alkoqol, siqaret istifadəsi və sakitləşdirici dərmanlar
boğaz əzələlərini normadan artıq boşaldır.
Müalicə edilməyən yuxu apnoesi sadəcə yorğunluq yaratmır, o həm də ciddi sağlamlıq problemlərinə
səbəb ola bilər. Aşağıda xəstəliyin yarada biləcəyi əsas ağırlaşmalar və onların bədənə təsiri
barədə ətraflı məlumat verilmişdir.
🩸
Yüksək Qan Təzyiqi
Gecə yuxu zamanı nəfəsin dayanması qanda
oksigen səviyyəsinin qəfil düşməsinə səbəb olur. Bu hal ürək-damar sistemini gərginləşdirir
və qan təzyiqinin xroniki yüksəlməsinə gətirib çıxarır.
🫀
Ürək-Damar Xəstəlikləri
Davamlı oksigen azlığı ürək xəstəlikləri,
infarkt, insult və anormal ürək döyüntüləri (məsələn, qulaqcıqların fibrilyasiyası -
aritmiya) riskini kəskin şəkildə artırır.
🍬
Tip 2 Diabet
Yuxu apnoesi bədəndəki hüceyrələrin insulinə
qarşı müqavimətini artırır. Bu da qanda şəkərin səviyyəsinin tənzimlənməsini çətinləşdirir
və Tip 2 diabetin yaranmasına zəmin yaradır.
🧠
Gündüz Yorğunluğu və Qəzalar
Gecə keyfiyyətli yuxunun olmaması səbəbindən
yaranan şiddətli gündüz yuxululuğu, diqqət dağınıqlığına, iş yerində və ya avtomobil idarə
edərkən ölümcül qəzalara səbəb ola bilər.
⚖️
Metabolik Sindrom
Yüksək qan təzyiqi, xolesterin anormallıqları,
yüksək qan şəkəri və artmış bel çevrəsinin (piylənmənin) birlikdə müşahidə edildiyi bu
riskli sindrom yuxu apnoesi xəstələrində daha sıx rast gəlinir.
💊
Dərman və Cərrahiyə Riskləri
Yuxu apnoesi olan şəxslər ümumi anesteziya
(keyidici) və bəzi ağrıkəsici dərmanlardan sonra daha çox fəsad yaşamağa meyllidirlər.
Əməliyyat sonrası tənəffüs problemləri yarana bilər.
Diaqnoz (adətən Poliqrafiya və ya Polsomnoqrafiya yuxu testi vasitəsilə) təsdiqləndikdən sonra
tətbiq edilə bilən müxtəlif müalicə üsulları, cihazlar və həyat tərzi dəyişiklikləri bu hissədə
izah edilir. Məlumatları oxumaq üçün başlıqlara tıklayın.
Risk Anketini Doldurun
Xal: 0 /
8
